सँन्देया लिपाः
ऐ भाजु मय्जु । सदया थःथाय् लज्गार छुं छगू सँदेया वःह सुं यमियागु वाखंचा न्यँ छप वफरा यमिं साहस याना नेपाल तोतल न्यासि व रेज, मोटरे च्वनाः कालिम्पु थ्यंकल, अन सँ भासं नय् त्वने,च्वने वं धाये सय्कल, सँदेश स्वयाः वनेत वसः ख्वातुगु मुकंल । तातु धयागु छेगूया हिचा नयगुलि जाय्कल,लयँत पासा समि व नेवा कालिम्प्वी स्वः जुल माला नं जुल लँखर्च नापँ गय्त थेमा सल ।छ्वहःगु साहु थ्यवले खर्च चिकुला न्हाःवल । जूसा न चिमी मग्याह यमि नसा पासा सल पाय्छि याना वनेत सँदेः गल थेमा सल तःगू देशया मनूत मुनाः न्हाइपु, कालिपु,तोताव नुगः मछिगु तकँ लँ अझ न्हाइपु, तिस्सःगु सलं समिं म्ये हाःगु ँन्याःन्याःगु वंगला, गुँयागु जेँ जँे लँँयागु सिथे यक्कों दु वंगला
यचु व पिचु हिसिचा दुगु थाय्थासे दु गांचा यमिजु ववं थ्यंकल सुखं पेदुं धैगु गांचा व्यासि व खुसि, गुँयागु फस याउँक सिचुगु व गांचा नापं सँमिया छेँस वाय् जुल अमिगु । सलच्यो नापं लामाजु दुहं छुं भचा हिदी थू माःसुति लासाय् फेतुका सुखँ सँमि वल च्या लू चोगचिया द्योने कयले च्वंगु माकुक च्या त्वँत्वं जुल खँ सुरु हइपु छ्याय्गु थःथगु ख्वाः स्वस्वं लामाजुं धाल ऐ यमि भाजु सँदेश छि झाल कय्कुगु मखु सँदेश धैगु गथे खः नेपाल कतः पू थः नी सँदेश मामं गुव्ले धाइ मखु उकिया नितिं छि तोतेमाल थितिकुति ज्वीगु । झसंग वंका यमिजु धाल ऐ जुलसा जिं छु जिमिगु शास्त्रे छिमित म्लेक्ष दयकँ धाइगु सा ला व फाला,चिपव निप मधापि छिमिगु नय्माल हात धैला लामाजु ? थो खला ज्वीमखु ।छिमिगु शास्त्र शास्त्र हे मखु छिपि द्याँे याइगु छिमित वुकि शासन यायत म्लेक्ष सिह वैगु शुद्ध अशुद्ध अथवा पू नी मनूत गय् ज्वीगु छिमिसं मस्यू न्यँ वुद्धिवाद मज्यूगु तःधंछ्वी मनूनं शास्त्र दयकुगु सिदे शास्त्रं मनू मखु उकिया नितिं शास्त्रया सिवे झी वुद्धि तः धंगु उकिया नितिं शास्त्रया सिवे झी वुद्धि तःधंगु
सँदेया लिसः
मनुष्य शास्त्रे थजाःकोजात गुबलें दैमखु तःधं वा चीधं मभि वा भिपिं आपाह् पापिं दु धर्म वा पापं मभिज्यां भिज्यां तःधं चीधं ज्वीगू नाति व कुति, थिति व कुतिं तःधं सुं ज्वीमखु, साया ला नयगु गुम्हेस्यां पाप, गुम्हेयां सुधर्म, फाया ला नय्गु गुम्हेस्यां धर्म गुम्हेस्या कुकर्म गुम्हेसिगुं ला तुतिसिला लः त्वनेगु हे धर्म गुम्हेस्यां थ्यूगु त्वनेव लख फवीगु धर्म कर्म धाँय् नैहा पशु द्यो भाःपाः वइगु नइगु दय्का व्वीकूह मांया जा नय्गु खि च्व्ाँ धर्म जुनां धाय् दय्वं व्वीकूह मांया जा नय्गु अधर्म थूगु हे तालं छिमिगु धर्म स्वंगु निरंतर नय् मनय्गु, थिय मथिगु, नाति कुति च्वन, जिमिगु धर्म व्याक्कसित हे भिकेँगु जिकेगु थन हयगु पिरति याय्गु स्यनेकने याय्गु जिमिसं पाप धैतँैगु न्यँ छं, कपिन्त स्यकेगु मखु खँ हालेगु मभिज्या यायगु, थः कतिलाकेगु, नाइक मुले तयाग ः किगु, खुएगु होकेगु , कर्पिन्त हेला थःपित ज्याला धयाव क्वाएग ुथ्व न्वाखँ कंह छिमिगु देशे वूह खः वुह खः बुद्धजु छिमिसं वैत लोमंकाः छवयाः छिपि थय् कय् कुंगु । लामाया न्याखँ यमिजुं न्यनाः त्वलेहे छुं चाल थपाय्चोछि धाय्मते लामा जि नं छु चाल थपाय्चोछि धाय्मते लामा जि नं छु स्यु धाल
“स्वेवं स्यु जिं नं छु थ्ह धकाः तर, छु याये ज्यू । थ्वपूुगु बुद्धि क्वपुगु फूर्ति तोता छं छ्वेमफु मफयां छु याय्, धुंकल वये चकंगु सँदेशे, कय्कुगु नुगः चकंका यमि, जा क्येँ फ कयल”े उलि धया व सुमुकं च्वन च्या त्वनाः लामाजु धोःफले क्वँे ति, धोःपेन्ले मोंमों ,कयले च्या छलु, तयाव वन सँमिनी छह कयाः मुसु मुसु नय्मासि वोसां यमिया मने ल्वीखाःगु ला मखु मनःगु खनाः पासाहं धाल “थ मथ्यं क्व महाः झीगु थ्व चाल तोतूगु मखु गुलित बांमलाः । नेपाःया मनू क्वपुंगु न्हपु कय्कुंगु नुगःपिं खि नैपि खिचा थ्यूसा नं ज्यूपिं मनू थी मज्यूपिं अज्ज्यागु ताल सँदेश वने फैमखु त्यहाँ हुँ, मखुसा नैछ्व नुगलं धया “ॐ माने पेमे हुंँ । “ थुमाचा नापं ख्वाउँच धैगु कथि निपु नय्गु मसया नल हातं हे कयाः न्हाय् ज्यानाः कय्कुगु हातं हे कयाः वावां न्यानाव पाकापाकां नय्व छु स्यू व यमिं हिस्याइ धैगु सँमिनी मुनाव,। थुगुहे तांँ ख्यालि व न्ह्लिि चा व ििह्लि छ्वयाव लामाजु नापं बुलुहुँ च्वसं सिक्किमया राज्ये भू स्वर्ग सुख कासां स्वन्हुलि थ्यज सँदे सिथे लुमुगु फुनाः चिकुगू वल जारिला धैगु गुँ वाउँया नामं छुं खनेः मदु न्हाथाय् सोसां तुगु बुसेलि यमि थन हे सिल चिकु व थाकुगु लामाजु धाल यमीत स्वयाः थ्व सभ्य तिनिगु अले वं धाल मचा हे व्वीक्य मनंनिह मिसा अथवा हानतं हसा हे वने मनंनिह मिजं थमिसं छु सी दुखया माःचाः धैतःगु धाथे खः ।
थुगु हे तालं ख्वयाव हाला स्युस्यु न्हाप्वी कःनि यातुङ्ग धैगु व्यासिचाय् च्वंगु थ्यन गामे यमि यचु व पिचु व पिचु बांलासे च्वंगु अंग्रेजी वङ्गला, डाँक व तार पसःःत दयाः मां व मm हे बालाः अंग्रेजी ताल झी थःगु चाल स्यैदिसँ गुलि पाः च्वापु व फस लँ नाप त्वात्वां फसिजोङ्ग थ्यंकल अनया छाःगु लः फये जः खना वं छे लुमंकल अनया फसे दनेवं कहे तपुलि मदय्क चापुया छेत हाकः धु दुगु थन दच्छिया छवाmिल प नं धो पिना धाँय् लय्गु दुगु थन दच्छिया छवालि व नं द्यो पिना धाँय् लय्गु दुग्या सैपिसं भी हया नसा थन नकातःगु
भारतं हासाय् बकुत छवेगु मूज्या थनयागु सँराज्य डाँक, अंग्रेजी डाँक, थन दु पाय्छिगु,अनं नं वन ग्यांचेया लागी गधा, याः गयाव व लँया फसं न्हि, लाः व ख्ववि ख्वेका वी ख्वाले हे हियुं पुचाया हि ख्वख्व स्यो हे ख्वयाः सीयो मनू अज्याथाय् सलं ह्वाराक्क दय्व ज्वीयो तुति निकू,छुं जुया अन धाकु फय् वोसा मनू, सल, गंधा फाताफातां हे प्वीकाः यानावी गनला गनला ? अज्यागु फसं अमित मकः ऐनं धेय्धेय् च्वीकू, अज्याथिाय् वासः छ्याङथुग धैगु दुरुखोचु चाकु, जिफो व चप्पा मूति थ्वेँ तयाः दाय्काव त्वंकेगु व त्वन धाय्वं ख्वेत्यंगु ह नं जाराक्क हे क्वाई, उकिं थ्व छयाङथुग् अनैत धाथें मूतसंजीवनी । च्वापुगुँ क्वंक्वं पुखूया सिथं चक्कंगु ख्यो दथुं, यमिजु ख्वख्वं च्यान्हु दुखुन्हु ग्यांचे थ्यन बुल्हुं । गुँयागु पःखाः प्रकृति दकाः छूनाव स्वपु लँ,छपु लँ योतां वनेगु लादाग् दथ्यी न्हाइपुगु,चक्ंकगु ख्यले खुसिया सिथे ल्वहंया गुँचा दु, गँुयागु च्वकाय् झोङ् अथवा जिल्ला थुवाया छेँ गँुयागु जेँ प्रजाया छेँ त इताय् गुम्वाया छेँ
कला कौशलं ग्याँचे थ्ग्वयात हे धायू कःसि जकगु छि, नि स्वँ तँगु छेँँत बाँला तुयू स्यूपिँ भिक्षु व सःपिं लामाजु, सफूकू व देःकू, लँु व सिँकमि पुं व दँकःमिपिनिगु शील्पकू ग्यांचेया गुम्वां सध्य, संस्कृत सँमित खः धायू ग्यांचे नगरे न्हाइपुयाः छुं यमिया मन् पू वनीह हााि सुथे हे थ्यनाः सिहसार्थ आजु,व्यापार उकि मुख्यगु थन सुथवंछि ज्वीगु । नेपाया वजा थन दु भचा फवंजा बुद्धिपिं, यत्ये ज्वी धकाः नेपाःया प्रजा दु प्रजापिवापिं छु भचा थिताय् अंग्ेजी डाँक, तार विभाग दु अनंतं छेंचा दु अंग्रेजीया बंजाः लँमिवागु । छवाःति ग्वांचे हइपु लंकाः नेपाःया सः कनाः लामाजुपिनि कयाव सुवाः गुम्बाय् देवा च्याकाः तुपःचा, तुपः कयेके सय्काः तुपचाः जेँ भ्यानाः ला, ध्यो व चप्पां जाय्काव तालु खाताग् कोखायाः लापी व लागोः मोमोंचायागु सुखं सगं कयाः छ्याङथुग्नापं ऐला त्वनाव जुगुजुगुं धाय्काः साहसं थःगु नुगः बल्लाकाः वज्रसत्व व्वनाः यमिजु वन हासा लँ स्वयाः थेमा सल गयाः । व्यासि व ख्यल निन्हुति वनाः जारा धैथिय् थ्यन खँु, दाखँु, तःफय् चिकु थाकुया धुकू धाल थन
थुलि धयाव सलं क्वकया लामा व सल च्यो व दथ्वी तयाः तुपःचा ज्वना खुँलं ग्वीँ छुल झो, थेमा सलत मूलं हे छ्वयाः सुं दाखँुत वया सल व वग्गी थि जक थीक स्याय् गोली कयेकाः धयागु विचाः नुगले वय्का ज्वनाः तुपः हातं गँुयागु जं जं थाकुगु लं लं वनाः धोँ धोँ स्यास्यां छँु भचा वनाः सासल फिनाः च्वंच्वंगु बखते लाखेथें च्वपि दाखँुत प्यह वल स्वयाः मूलेँ छहेीषं सल ख्वाना यंकल स्वहस्यां गँु गल, गँु गयाः वपि दाखुँत स्वया सल च्यो क्वछुल, क्वछुना गोली कय्कुगु लाना सिल दःखुँ छह तोताव सल मेम्ह नं वल दक्सिबे बलाम्ह निखेरसिनं गोली तोतल कँुवाकुँ जुइक वंकाव सातु यमि व तुपः च्वंच्वन सुमुक गोलीया शव्द ताये मदय्व दन व तीजक सीपिं निह धाःपाःपिं निह दाखुँत नं खन अले व यमि सर्गते स्वयाः गोलीत कय्कल सलच्यो निह लामाजु छह इतिइतिं न्हिल । मसीपिं दाखुँ सलम्हे तयाः यन नागाबेजोङ् नागाचे थ्यंकाः व्याक्क खँ कन का बा जोपोङ धयाः जोङपोङ धयाह जिल्ला भुवा खः वं स्वयाः विधान याय् माःगु याय्व अनं नं वन धयाः भगवान ।
स्वक्वेति वनाः यमिजु खन, तच्वकं तःधंगु पेत्या धयागु तःदह छगू तच्वकं बांलागु, तर व दह च्वंगुलि ख्वया वया द्योने मनुू गंधा व सल, थेमा सल नं वसिं थ्वसिं याय्ज्यू व दह लःल देवदुन्हुवि थाःगु शयद वो चिकुसां हीक वनालि बास काल दह सिथ । व दह सिथे यैपुगु गांत अपाल ल्यान्द दु थ्व थास छगू खः न्हाइपुगुु थन सिं नं सिचु छयाङथुग्या सुरे लुमुक द्यना नसं चाय्वं दनाः दहया सिथं छुं भचा वनाः कांपाला तं चाय्वं दनाः दहया सिथं छुं भचा वनाः कापाला तं गयाः यमिजू थ्यन, बहपुत्र व शाङवो सत्ती थास, अनया नामे चच्छित द्यनाः वन शाङपो सत्ती थास अनया नामे चच्छित द्यनाः वन शाङपो छीयाय् शाङपोया सिथे गुँयागु च्जँस सिहसार्थ आजु द्योयागु रुपे गुम्वाय् दु गुह नांतःह नातःह् खः झीगु
श्याम धैगु दु सिँयागु नांचा शाङपो खुसि छीत च्ववहाः द्योनं सिहसार्थजु सुरक्षा यायेत श्यामकरण धयाह सल छ्वैहःगु खः गुगु पुराणे दुथें सल छ्यों आः नं व नांचाय् दु । उकी हे तयाः मनू व सल वकुत झातुगु च्ववहाः द्यो व सिहसार्थजु लुमंका छिकीगु श्यामकरण सलया सालिग् दुगु व हे नाचां छिनाव वन यमिजु छन्हु थुखेर थाय् ल्हासां
अनं नं वन सुथे हे दनाः स्वयाः हासाया लँ लेँ लेँ यैपुगु गांचात खना यमिजु लय्ताल छुं भचा वनाः पोताला धैगु लाय्कू खने दत लँ जवे दके तःधंगु गुम्वा देपुङ् खने दत लँ चीबहाः, गुम्वा,देगःया लुँपौ, लुँगजू झं थित सँराज्य पिवाःपिनिगु छेँत यक्को नाप लात हासा नगर सत्यू लिसे हे झनझन बाँलात, सँमि सिँकःमि पुं व दँकःमि, लुँकःमिपिनिगु हायागु सर्वे अथवा दसि पोताला लाय्कू चीबहाः ध्वाका बांलासे च्वगु यूया पौ थे च्वंगु यृतोग्सांवातां हसास वन यमि सुरुसुरु, जिग्जिगी च्वंगु झःझः नं धागु हासा पाकोस हि हिसि ख्वाले दुपिं सँमित गुलि च्वं बांलासे,अमि पुचले फबंजा बुद्धि नेवात ल्याःसफू छ्यंगूया हिचा ब्यकुं च्यानाव ज्वीगु नं खनेदुः ओ माने व जःमू चाःहीकाः ज्वीपिं मज्वी धकाः पापी । लय्तातां यमि त्यानु लंकल थःगु कोठी थ्यंकाः ।
जःला खःलात ख्या या वय् माःपिँ सँमिनीत आपाः स्योँ वैगु सँभाय् यमिजुयात माया, दया तया, जाथु सुवानी सँमिनी अजिं सँदेशयापिनि नय् त्वनेगु ज्वीगु खँ हय्गु च्जनेगु नं स्यनी, स्वला, प्यलां वं थः यत्थे वने ज्याना नं हय् सल कनेनं वयाः लिलात धाय्व हिन्दीया सफूत मदिक्क स्वयाः च्वनेगु यात थः ध्वारः मज्वीत, हिन्दीया न्हिपौ बाछिपौ बापौ लय्पौ वस्वयाह्ल अंग्ेजी नं छुं सयेका हल मदुसां गुरुत कुतःया वलं न्हागु नं याय्फु धयागु धयागु वं दस्रि हासाय् च्वनाः नं च्यो हे जुया नं बिल यानाः थुलि राजनीति व समाज नीति धर्म व दर्शन इतिहास व वँग्वारा ज्ञान विदेश भ्रमण साहित्य ज्ञान ब्याक्क मस्यूस्यां याय् फत वर्णनत अनया ज्ञानी लामाजु क्षिक्षुपिनिगु शरनं यमिजु प्यदँ ङ्यादँया दथ्वी छुं नं छुं सय्कल चीनीया सँमि मंगोल मुस्मां यक्को हासीकल खँ मथूगुलिं नेवातेसं ला वयात वेँ धाल तर अमित ब्वना हे जक लिसः यिबा हल
झिप्यसः दँसि न्हापा सँदेया वीर थोङ्चेङगेङपो सँमि साम्राज्य तःक्वीका छ्वयाः सम्राट धाय्कल नेपाःया जुजु अंशुबनयिा म्हाय चुङ लिङ् मैजु साहित्य कला धर्म संस्कृति सभ्यता विशाल कोसल दुपिं निम्हं ब्याः याना श्रोङचेङपोङ काल व कोसःयात थः सँदेशीय यानाछोगु जुल थ्वयां ज्हो हासा उछुया थिताय् वं हे दय्कूगु जुल थ्वयां न्हासा उछुया थिताय् वं हे दय्कूगु जुल ज्ञानी व गुणी लामा व भिक्षु गृहस्थपि मुनाः ल्हासाया थिताय् रामाचे धकाः दथ्वी झोखाङ् धकाः कला पूर्णगु वहीत निगू वांलाक हे दनाः चीनया कोसः थीशावयसिह झोखाङ वहिली शाःस्रोक्त विधि बिज्याके धुंकाः सम्राट् श्रोङचेङगेङपोङ देछि हे बौद्ध यायेत सःता भारती भिक्षुपिं । अनं स्वल वं सँ राज्य थिति गणतज्त्र याय्गु तर मत्यवं दनि सँ राज्य थिश्रिोङचेङगेङपोङ गणतज्त्र चिं आयापिसं व हैच्वंसां नं स्यंका, । थौ कन्हे न्हूगु ज्ञान बिज्ञान सभ्यता साहित्य सँदेशे थौ नं धावा ला तिनि कय्कुना ः अत्यन्त ।
ऐसा नं दत हावला मत, तारया प्रबन्ध आः नं मदुनि न्हून्हूगु शिक्षा ब्वकेगु प्रवन्ज्ध ऐसां असभ्य असंकृतपिं अपिं ख हे मखु अमिगु भाषाय् सम्पूर्ण बोद्ध ग्रंथ च्वैतःगु श्री अश्रधोष, श्री कालीदासपिनिगु काव्यत श्री नागाजुल श्री धर्मकीतिपिनिगु तर्कतः भारतयापिं चीन मंगोल, नेपाया पण्डित दार्शनिक व तपस्वी त्यागीपिनिगु सत्ग्रन्थ अमिगु भाषाय् दु प्वीकातःगु लाक्क ब्याक्क स्यां च्वे नेपाः भारती कला, साहित्य धुकू हे खः सँदेः । व जक मखु दु थःगु हे नं काव्य, महाकाव्य, राजनैतिक, सामाजिक व धामिंक साहित्य । फवंज्ञाः बुद्धि कय्कुंगु मति नेपाःया व्यापारी दोछिदँ न्हापा सँदेश वयाः ज्वीगु सिवे तःमि थःःपिनि नापं सँमिनीत व थः संतानपिनि उन्नति ज्वीगिु सत्भाव दैगु छुं छगू मदुनि । सँमिते बरु पुलांगु जूसां शिक्षा वियेगुलि उकिया निंति सँदेःया मिस्त नेपाया मिस्तथे मिजंया भरे कोपुं जा नयाः च्वनीपिं मखु न्हां
बुद्ध मा बुगु, बुद्ध स्वां होगु बुद्ध स्वां झावाजूगु शाक्या दावाई छे वा च्वेङावा स्वायाः पुन्ही खुन्हु न्हाइपु लयता , सुख व शान्ति हासाय् प्याखं हूगु गुंवा, चीबाहाः देग, छेपतिं प्रत्यक्ष खनेदु उखुन्हु यमि लिङखोर चाःहू वनेत वंवले ध्वदुत सँमि, सँमि सँमिनी छथ्वः पेलिङछेया क्जे, झिगुदँ दुह सँदेया निति नक्तिनि नच्चाह् यमिया पसः नापं हे च्वंह् हिसिला धयाह् व थ्व लं वयाः दयक हिसि पहलं च्वाकिचा यमिजुयात थथे नतुल लिङखोर झाया ला ? यमिजु बैत छुं धाय मफु अहो व हिसिला । धयाव मनं लुमन वया थौयागु तिमिला, अले वं वया थौयागु तिमिला अले वं वया ख्वा छको स्स्वयाः नाईक, मुसुक्क न्हिलाव छूलं भाय् जक यानाः वैत लिसः बिल उखुन्हु वं चायेकाच्वन न्हापा गथे अथे हिसिलाया नं चायेकाच्वन न्हापा गथे अथे हिसिला खनाः मछालाः यमि लिकुन पसले, छु जुयाः अथे जूगु खः यमि व खँ नं मस्यू थ्वीकेत सोसां तयक्यनाव च्वनीगु नयाः कू
यचुपिचु ल्याय्हया नुगः न्हापाथें मखयाः छु छुथें जुया गय् गय्थे जुयाः वन छुं न्हि फुनाः ताल्ला ई वयन लख सत्तीगु सिमां, स्वांमा बुगु लिङखावा ख्यले लय्ता भ्ये न्याय्कः वनेगु दस्तुर दु । अष्टमी खुन्हु यमिया साहुं सोखाङलिङखा धैथाय् लय्ता भ्वे न्याय्काः त्वंच्वंगु जुल हिसिलाया बौ नं खोसिमा क्वसं खनाव यमि हिसिलाया बौ नं मंतय्क द्योने फयतुकाः व न्हिलि याय्गु जुल खँखिँ अमिसं अले सोयाङ धयागु केसरी गें ज्यागु चिनिया बजां त्वंकल मानं गुजुहुं काइगु अनंलि लिपा ह्तिेत माङयाङ च्वनाव प्यह चोग्चेया प्यकुने पीचा धयागु झवीया ख्वलाचां थीकल ऐला मेः थौ ला यमिजु त्याकेबी मज्यु हितल तालं नं सुथां मलागुलि ख्वा जक हिथें हउँसे च्वंकाः बु जक बूगुलि
यांथ्वां मस्यूह च्वाकि हिसिलां यमि भाजुयात मात्राछि अपोः जुल ला छितः धकाव हिस्यति । यमिया नुगः झन्झन स्यनाः फी मफयाः वना ः फयतुत हिहु याउँक निम्हं उछु खुसि सिथे अन व तासि न्यंकाव च्वन कविता वा काप्से छुं भचा लिपा यमिया नुगः अन नं गच्वन नु तासि वने हुं तिमिला क्वे धकाः दनाः वन वाउँगु सिमाय् ततानि झंगः हालाव च्वंच्वंगु सिमाया क्वसं थ्यनीये च्वंकाः ताल थ्व मे हाःगु सेम्की केछा सेम्ला स्यास्योग् छिला त्वेन्त धाँयोङ ? जिम्तेन्ला योरे निमाङपो माछोग् सुई सेम्सुकां सिङपोङ? व मेया लय व मेया अर्थ ल्याय्हह यमिजु गुबलें कवि गुबलें ज्वीगु दार्शनिक लामाजु । मेयागु सलं हिसिला धकाः खः सीके धुंकूगु छुं भचा लिपा हिसिला न्होने खनः बुल्हुं बोगु अनंलि वया थःत थम्हंतुं लोमना हे वना हिसि ए हिसि हिसिला ऐ ऐ । धकाः दंगु खनाः ल्याय्हहा तासि त्वलेहे चायाः छु जुल यमिजु? धकाव सालाः काय्वं फयतुना धाल छुं हे मजु ।
नुगःयागु खँ नुगले तैति पिकया छु याय्ज्यू ?
संसारे मनू तःतामछि दु सुनां स्वीगु खँ थु?
सीकल तासि यमिया नुगः च्वंगु गन वनाः भ्ये छपु हालाः न्यंकाव च्वन ल्वेक थम्हं चिनाः यमिया नुगः वनीगु मनं मेगुली छुकीसं ? मय्क नु तासि, उखे नु खुसी धका वन अनं खुसिया सिथं म्ये हाहां बोह खनाव हिसिला खनेब यमि सूवन झाले हिसिला मछाला । सुलेव गय् ज्वी ख्वातुसे च्वंगु सुपाचे तिमिला यमिया लागि अथें हे जुल गथे खः तिमिला छुं भचा यमि अन कूनल ख्वाः जक हाउँकाः अनंति वन हिसिला बिस्यु तःपालं थस्वयाः यमिया नुगः भय् विया वल तयांतय् मजीक उज्याथाय् लाक ज्ञांसुदः दयाः सःतल पीच्याक, थुगु हे तालं यमिजुं थःगु नुगःया वहिनी हिसिला मैजु तीजक स्वनाः थः जुल पुजारी । हिसिलां तर बैत प्रसाल नुगः खुल्ल मिंक मछिंक थूंक, स्याक्क व हीक, बाथावाथा कंक पुलुक्क गनं, पालाक्क गनं खने दय्का ज्वीगु हउँकाः ख्वाल मछाला साप बिस्यूं जक ज्वीगु हिसिला जक लुमसे वय्काः यमिया नुगःसेँ त्वाकः थें ज्वीगु वेहाल जुया ख्वाः च्वन वँचुसे द्यनेत सोसां न्हे बोगु मखु नःसां बाकी थलाः नःसां बाकी थलाः नुगल हीकाः ह छम्हं पीकाः ज्वीगु शुद्धि तंकाः
अय् जुल धका हिसिला दुथार् वनेत नं मछाः छुं जुयाः नापलाना हे वंसां ज्वीगु निम्हं पौभाः यमिजु गँगं वँचुसे च्वनाः ब्याक्कस्यां न्यनीगु छुं जुल , यमि गं ल्वयं जकं थिल ला मभिगु ? यमिया ल्वय बांलाक स्यूह् तासि हे छह् दु छन्हु ला तासिं थय् धकाः न्यन, फुसा तोताः हे छ्व मफुसा छंत जि छगू धाये बांलाक छं व न्यँ हिसिलां योला मयोला, गुकथं धाई वं ? वै वौनं छंत वीला मबीला ? थ्व खं नि सीके जिं तर थः यत्ये ज्वीफु ला मफु ? आः ला च्यो खःनि छ, साहुपिनि च्यो जुयाव मिसा तय्व छु ज्वीगु खः व खँ न्यँ यमि, उखुन्हुतिनि बाःदाजु धयाम्हँ तःगुलि मिसा कनेखुन्हु हे वयात वै साहुं जिमु पसले हिनामिना छुं जुयाव स्यनसा धनं व जिवं चाःगु पुलावी धयागु भोँ च्वकाःमां, बौं व कलाः मधासे वया थःगु ज्यू नं पानाः च्यादँति च्वंगु सितिं हे वंक हाकु सांगा न्येकाः लँ खर्च वियाः इज्जत कया छ्वयाः बिल नेपा उकिया निति बाँलाक यमि । थ्व खेँ नि या बिचाः यमिजु धाल ऐ पासा तासि,आम जक मखु, ज्या व्यूह ज्वीव मछ्वेत नेपाः ल्याः हे वयनी मखु
क्यँ हे क्यंसा नं फुकं मक्यसे स्यँकल द्याकल धकाः वंजात निरास ज्वीका स्यंकावी धुंकल, उकिया निति अज्यापिनिगु तोतेगु स्वे न्हिप्यं हिसिलां जिगु च्व्रकेगु प्राण ज्या याकेव्यु नि छं, सँ आखः स्यनाः च्वनागु दु नि ननानं पौ च्वयाः हिसिलायात क्यनेत झत्त मनया मतिना । यमिया मने थ्व खँया आशा चुलि काय्काः च्वन का सा जि वने ह्थाय् चाय् मते धकाः तासि वन । हिसिलाया बौ भनासो धैथाय् नापलात तास्रि वयात वन खँ हाय धका स्वयाव मेङचे लिङ् लुमुसे च्वंक निभालं खःथाय् याउँक फ्यतुनाः तासिजुं छुल जूगु खँ योत्यो यमि व हिसिला हिसिला खनाः हिसिला यल, मदयाः हिसिला यमिजु वेँ थें जुयाव च्वंगु दत थन्हि खुला, हिसिला मंत धायेव यमि मनू हे ज्वी थाक्यी थुकी ला भिछं नं कंन्हाचायाव उद्धार याय् माली ।
व्याक्क खँ न्यनाः हिसिला मैया बीह हिसि बोवु थ्व खेँ ला कंन्हा खः तय् हे मागु थ्व खँ न्यँ ऐसावं विमि म्हाय् यमि यो धासा जितः नं जू खासा लिपते तर याकेवी मज्यू गन लाः ? हिसि बोर्वुया खँ न्यना तासि तःच्वकं सय्ताल
प्ेचिङ ग्यामिया पसलं वोह वं खनाः हिसिला च्वेक वनाव नतुल , छि छु कयो न्या झाया ला ? खः यासि दाजु छि गन झाय्गु ख्वा स्वे हे आपुलु पसले निं नु धकाः हिसिलां यंकल तासिजु । थ्यंकाव पसः हिसिलां कयो गंचा चाय्का थ्वल अनंलि वैत, च्या भपिं धका कयले च्या लुल, चोग्चिया द्योने लोगाचाय् दंक तेन्सिङ मरि तयाः च्या , मरि ननं निम्हेस्यां थिथि खँ जुल ख्वाः स्वयाः भावुक नुगः छुं भचा व्हेकाः हिसिलां थय् धाल, ऐ तासि दाजु मझासे थन छाय् च्वना ताकाल ? न्हाय्कं थे यचु वेल्लो ः थे पिचु झीगु नुगः यासे ख्यालि व न्हिलि जीवन कासा च्वकाव यैपुसे न्हाइपु यैपु लुमधं धैगु छ्वयेत मतसे, अनेक भाव, कविता च्वेत चुलि मने जासे वैच्वंगु थौं नं च्वय् मफैच्वंगु छि च्वना मझासे मनूया जन्म ऐलाया पीजा गुलि भिन उलि ताउत तुयाः मयासे च्वनी जासां विलिविलि, उकिया निति ऐ तासि दाजु झायाव धू बधु नुगःया भाव हिसिचा दय्का माकुसे च्वंकाव्यु । हिसिचा दय्काः वीमागु मखु हिसि ला छ हे खः, नुगया भाव माकुसे च्वंक वयागु जि थौ ख,
यमिजु छंयाय् नुगःया खँ कँ मवोला हिसिला? वयागु नुगः खिमिला सदां छ थन तिमिला,हिसिला छंथाय् यमिया लँमि जि जुयाः वयागु वचन फवैसा फ्वँ वैगु छंथाय् ज्यू दान वैत व्यु नुगःया आमं हयागु बाखं छु कने जि ताकं स्यूगु दै छं नं वया ह् गँगं जुयावंगु कवं । थुलि खँ धयाः तासिया मिखा लःलः धाया वया कंन्हा चायेक हिसिला मैजु च्वन त्वल्हं स्वया, यमिया हाल ख्वखना सलं तासि कंगु न्यनाः नुगल खुल्ल मिकाव च्वन लंच्वतं ख्वाः किनाः हिसिला तासि निम्ह हे अन च्वापु थे च्वंच्वन छुं भचा, अज्याथाय् लाक खिचाचा छह झसंक वंक हे चायाव न्यासि तिन्हुयाः वल हिसिलाया मुले हिसिला वैत मतिना याना सँ पित्तु पीकल हाय ज्यू धकाः नाईक यंका ङताले थीकल, नकतिनि हे नुगःया ख्ववि मिखां ज्वन फ्वया यू थुनाः अंगू न्हानाव तःगु नायुगु लाहातं व खिचायात सँ पित्तु पीकाः खँ छुल थुकुल उकि मयाक थाक्वीतिनी न्हां वियेत लिसल ।
हिसिलायागु खँ न्यना तासि बिन्ति याना धाल, मफुत स्वे जि जुयाव जूगु यमिजु बेहाल हिसिला उकि बहल यमि स्वेमते स्यंकेगु बांलाक छकोः नुगले वय्काः ननानं लिसः व्यु । थुलि धयाव तासिजु दन धयाः विदा काल । आशाकुतिह यमिजु आशां क्यंकाच्वन ? धयागु विचाः तासिजुं याना यमियाथाय् वन । खनेव तासि यमि लय्ताल सुखू ख्वाः चकंक अले वं धाल तासिजु खँ कँ जिगु नुगः च्वंक । यमिजु हथाय् चाय्मते बुल्हुं ज्या ज्वीगु खनेदु ज्यू धाल बौम्हं म्हय्म्हं नं छंत मयो हे धाय् मफु । प्रेमी यमिया च्वंवंगु जुयाः नुगल खिमिला व खँ न्यानलि तीजक लुल दुतिया तिमिला ।
सँमि सँमिनी सुं नापलासां कुत्तुकूलाः न्यनाः सँ आखः स्यना चांचां मधासे कुतः यानाच्वन हिसिलायात न्यंकेत धकाः नां तया झंगल म्ये छपु च्वंच्वन यमि न्हीकाव नुगल । अज्याथाय् लाक्क तासिजु वयाः लिमलाः फमलाः वैखतं ल्याः स्वे यमिजुयात खँ थ्वका थ्व धाल, ऐ यमि पासा हिसिला मैजु थौ वा जितः धाल तुं धाये मासां छु न्यने मासां बांलाक धा जितः आ हे जि वनेत्यनागु खः न्हां वया नं मन तः । लय्लय् नं तातां हथाय् नं चाचां याक्वप्वालं यमि भो छकू कयाः तासीत क्यन, म्ये छपु च्वैगु जि सुथां लाः मलाः ज्यू मज्यू छको बांलाक स्वयाः छं हिसिलायात क्यनेत ज्यूसा क्यँ छको ननानं । तासिजुं व म्ये पूवंक स्वया लय्लय् तातां धाल, नेपाःया मचां सँभासं थुलि भावुक विचाल च्वेफुगुयात धब्न्य धन्य न्हां मेगु नं च्वेगु या । थ्व ज्वनाः आःहे हिसिलाथाय् वने धका वन कुत्ति गोर्माया यानाव धासा चप्चा तुच्चा याना च्वंह हिसिल ाझसंक वंक हल खापा ध्वाना,
सु धकाः स्वलं तासिजु खनाः लय्तातां दुकाल वैत नं तुचा या धकाः याकाः लिपा वं थ्व धाल,थन हे धmाय्त झायागु खः लाः अथवा मेथाय् हे ? थन हे खःसा छु भचा दिसँ जि छपु म्ये न्येंके । छंथाय् हे धकाः वयागु खः जि म्ये न्यंकि का धाधां नस् छको थना तासिजु च्वन मुसुमुसु काकां ल्यासे लाउन झं जासे वोगु छुं भचा गछागु पहलं हाल यचुगु कथुं हिसिलां म्ये थुगु चिकुला फुत, न्हैपुला फुत ताल्ला नं फुनाव बौखाला वय्त सुपाचं सर्गः नाःवल न्हिलावः सुपाच रुप काःकाःगु जुक्को च्वेफुह् ज्वीगु पुं नुगःया भाव च्वेफुम्हेसित धाई कवि लोक, मिखाया न्होने लूलुगु पौभा च्वैह जि मखु पुं नुगले लूगु भाव च्वेफुह मखु जि कवि नं, ऐसानं गय् गय् साहित्य कला नुगःया बाहाले तयाव पुज्याय्मासिति वैगु पुज्याय् दै गुवले ? साहित्य कला निगुलि दुगु नुगल बहाल दय्केत कुतः यानाः जुयागु दत्त जि ताकाल हिसिला मैजु हथाय्चाय् मते स्यने जि पहल धकाव तासि पिकया व्वन कविता झंगल तापालं खः जि शरण बैह वहल झंगल शरण वीह मदया सुं नं ख्वैच्वह् नुगल,
थुलि ला थन मदैला धैगु ताकसि जि जुया म्वालाःच्वनागु ताकाल दत नुगल बल्लाकाः आतकं तर आशाया चुलि काःगु स्वैके मखं थनया मामं ल्वहं नुगःपि व्वीकूगु ख ँगन । ऐ सँदेशया चक्कंगु नुगः खँ वाय्कि जिगु नं लिहाँ वनेत माकुसे च्वंगु थनया आशा ति झूचाय्काः बिचा छं ज्या मबिल उमंग पपुति जि थन वयाः सेन ला भिन धाय् मफु आतकं जि भि धाय्त वेँ जुया च्वना मधिं धाय् गय् थम्हं ? गुहसित जि ज्यूथुवा याना थः च्यो ज्वीमातले लिफः स्वेमखु धकाः पाफय्काः वं थ्व खँ नुगले मतल धाःसा जिगु नुगःया व्वैवनी झंगल अले थ्व हाया ला नई गिद्धं छं खंक झल्झल,ऐ सँदेशया चक्कंगु नुग कय्कंके मते न्हां बहलचा जि कात्तु कानाः सी व्यु वाय् जक जूसां न्यँन्यं यँन्य हे हिसिलायागु नुष्ः न्उन न्यनेवःगु नु च्वमियाजु च्वबलं वोगु नुगः ीथ्व ःगु थ्व सः कँ तासि दाजू छ’ं महेकु’े जिगु नं तय् नुगः हिसिला मैजु मस्यु छु छु ख्येँ यानागु हा थ्व खेँ ? बहल यमि बहाले जुयाः च्वैहःगु खः थ्व म्हे,
बहल यमिं धाःगु व न्यना बालाचिगु मिखां भू जक ज्वीक तिस्सिनाखतं कोछुत हिसिल । छेगू थें च्वंगु नम्बुया लने नुगलं नुगःया धाःपाः स्यूनु चिं ख्वनि बागात तिस्यू मिखा बायाः हाकुसे मीमी धाःगु सँ छप्वीँ व्वेकूगुलि फसं संगु सिवाय हिसिलाया म्हे मेगु छ.ु हे मसं । हिसिलायागु थ्व गति स्वयाः तासिया न नुगः मछिसेच्वना छु धाय् छु धाय् जुयाव च्वंच्वन, अज्याःथाय् लाक निभाला धैह ल्यासे छह् अन तीजक वायः झसंक वंक थ्व छु? धकाः न्यन छुं मखु थन निमाला तत्ता झासँ दिसँ धकाः यमिया पासा तासिजुनाप मिखाय् ख्ववि तया खँ हनाच्वंगु चिं सी दय्क नं जितः छं छाय् हेका ? निमालां थुलि खँ हाःगु न्यना तासि न्यन हिलाः सीक नं छु खँय् हिस्याय् थे याना न्यनागु निमाला ? म्वाल का म्वाल स्यूष्ु नं न्यना, न्हू न्हू खँ ला कँ । धकाः निभालां तासिजुुयागु स्वल ख्वाः बांलाक हिसिला वन भचानि दिसँ धकाव भुतुली च्या खोति ह्याः स्वंगः कयले च्या लुल विल्विली खँ हाहा त्वँत्वं स्वम्हेसिन च्या छकयो छकयो हिसिलां हानं कैह्ल नसा धाय्क मयो मयो
मयो धाय्गु छाय् तुच्चा यायेगु ई ज्वी धुंकाः मखा थुलि हय्फुगु भुतू लुवानं दय्कूग’ नं दयाः धाधां्र थम्हं हे धाः प्यन्ले कोःमे कयले फिङ सेस्र्या कयोया भुचाय् सोयांलचु व तैविल बाउँचा, भुतूसुवानं पत्तिकं ख्वाउँच निपु निपु वन तियाः खँ हाहा न्हाु न्हाां स्वम्हेस्यां नल माक्को सासां नये सिधेव स्वम्हेस्यां त्वन सोयाङ धैगु बजां खँ छुल तासि तीजक थथे गथे खः निमाला ल्ववंल्ववपि मतिना माया साहित्य व कला ल्वेक हे नाप चुलाका बीगु भिगु ज्या मखुला? थुलि खँ धयाः हाकनं धाल स्वयाव हिसिला बांलाक विचाः कंहा नं तयाः लिसः वीगु ई ला पुले धुंकल मयाय् धुंकल ऐ मैजु हिसिला निमालां धाल तासिजुयात तिन्हू पहः वय्काः ज्वीगु खँ धका हायेगु बांला तासि छि मचा ला ? मज्वीगु छु दु ? या्ेत्यो जुलसा धकाः तासि धाल वीगिु गुकथं ? योत्यो धायेव निमालां नं धाल गज्वीगु छु दु ? निमाला तता ध्वाथ्वीकाव्यु जितः यमिया गति स्वयाः नं कंन्हा तय् मज्यूगु छु खँ ? तासिया न्हासः न्यनाव थुगु नाइक लिसल निमाला ततां तासीत स्वयाः अःपुक थय् विल
पिरति माया, करण तय्गु मनूया धर्म खः यमीत जक तय्मज्यू धकाः जि धैगु मखु खँ तर वयात तयेमागु खः मुकथं उकथं हिसिला मैजु तय्केबी झीसं छुकिया आधारं ? पिरति, माया योत्योया चिखि चिना बीगु झीसं मेगु आधार माःगु हे छु खेँ ? धकाः धाल तासि । अमिगु प्वंगु पिरति माया प्रेम जाले वयनाः झी तता, केहे यक्को हे लात दुःखया भि माले उकिया निति ज्वीमखु थ्व खँ राम हे कायेम्वा धका निमालां तासीत धाल रचनाखतनं च्या । तासिजु धाल हाःया पचि हे उत्थे मजूगु खँ छं सीकसीकं छु खँ हाःया पचि हे उत्थे मजूगु खँ छं सीकसीकं छु खँ हानागु ? आम मज्वीगु । निमालां द्यले तासीत धाल नि स्वेला मज्यू न्हां ऐसानं छकोंः बांलाक बिचाः याकेव्यु हिसिला । मैजुं निम्हेसितं हे जिमि थ्व नुगल नुगलयागु खँ छत्थुं त्याजी मखु धया बिल थौया अमिगु स्वम्हेस्यां सभा सिनंधःगु जुल का सा मैन थौ धकाव तासिं तप्यंगु लँ लित स्व पि न्हि लिपा यमिजु वन तासिजुयागु छेँ थः थास बोह यमिजु यात फेतुकल मेचे यमिजु अले तीजक न्यन खँ छु जुल रु धकाः तासिजुं कन जूजूगु व्याक्क धन्दा काय्म्वा धकाः
छुं भचा खँखिँ हानाव यमि कंस झासँ धका लिहांतु वयाः भद्यंसे चच्छि च्वैच्वन कविता । कन्हे खुन्हु हे तासिजु वल यमिया पसले यमिजुं तासि खनाव धाल तासि छु खँ दु ले ? भवय्कं लिसः याक्वप्वालं भोँ लःहात पिकयाः । तिमिला धैगु कविता छपु स्वैदिँस का धकाः व्वँव्वं हे तासि लय्ताल साप हाई् हाई् धकाः तासिजु साप लय्तागु खनाः स्वां हल यमिया निह्ं लय्तातां खँखिँ सिच्वंह खन वं हिसिला खनेवं वैत हिसिला धाधां खन वं हिसिला, खनेवं वैत हिसिला धाधां त्वहेमतोतुसे खँ हाहा वना पसले थ्यंकाः फेतुत पः कासे थौं जि भतिचा लिमला धकाः यमिया कविता हिसिलायात लः हानाः बियाः थ्वया लिसः छता बांलाक च्वयाः तैति हिसिला कोति बिति धकाः दनाव वन पाको लँ पाखे स्वया भाता भाता हिसिलां थःगु नुगल चिनाः तिनाः खापाखिपा मासुति लासाय् गोतुला खतं व्वन व कविता तिमिला मैजु मछालाः जूसा थन ज्वी खिमिला ज्वीम्वाक माला बीम्वाक ज्वाला जः बीह खः छ ला ? व्हेमफै च्वंगु उफोस्वां खं ला खना छंगु चाला । ख्वेला न्हिलेला जुयाव च्वंगु छ जूगुलिं सुला बिति तिमिला थ्व छगू खँय् ला तय्माली विचाः ला उफोस्वां व्हेकाः उफोस्वां नाप अज्वागु थासे नु थ्वनेव गन हाइपु क्वपुं वचाइपु ,मैपु भ्वीचःति, ख्वबि, तं व नू,लुमधं फुमधं ल्वापु व ख्यापु, तःमि व चीभि अन्याः अकीर्ति नं कतिलासिं व कपट, छल तःधंछुया फूतिं छुंछुां मदया न्हावलेसनं यैपु,न्हाइपु व मतिना, माया, सुख व शान्ति च्वनेमा दयाव अज्यागु थास मदुसा कुतः यायेनु दय्केत झी नापलानन लय्तां वैगु म्ये हाले नं दय्केनु मुगु म्ये हाहां थौकन्हे झीगु खँखिँ हाय् मछिक हीक व स्याक्क मछिंक,थूंक वाथावाथा कंक कूनये माय्क ह पीसें च्वंक नुगः खुल्ल मिंक बायाव च्वनेमाःगु थ्व ताप च्वीकाछ्वेनु व्याक्क । तिमिला त्वल, उफोस्वां हल संसार हे ख्वल । नुगल पीक मिखां लः ज्वेक लिसा कयाः कयाः हिसिला मैजु व्वन स्वकोति यमिया कविता उकिया भाव, थःगु नं भाव, निमालाया भाव ल्वाक छ्यानाव पिकाय्त स्वल न्हून्हूगु हे भाव, छुं खं हे तर कोठी मफयाः मन ल्वाकःबुकः ज्वीकाःव च्वनाः ख्वेबल वया हिकुहिकु लंक, छुं भचा लिपा नुगल चीत भचा त्वना ऐला अंगले मिखा ख्वेकलं खन पौभाया निमाला अले वयागु न्वाखँत व्याक लुमन जुगले स्वगुगिं भावयात बुकाव त्यात निभालाया भाव अले वं च्वत यमित लिसः तयाः थःगु भाव ऐ यमि दाजु द्वलंद्वलको नमस्कार छितः छि जक जितः पिरति माया तयाः दिगु मखु, जि नं ला छितः पिरती अति यानाः च्वनागु दु, गुगुं कारणं झीगु थ्व माया, मतिना, पिरति दाजु छितः जि द्यो थे तैगु दु भालपाःतंम्वेके मते जि व कारण च्वये छुं छकूचा, छिकिपिं थन झाइगु धन मुंकाः यंके धकाः मुनेव धन वनेगु मन यानाः वनी नेपा मुम्हेस्यां थन जिमिके मन वनाव च्वनाः छ्वै परन्तु छन्हु चागःथे यानाः बां हे छ्वया थकै गुम्हेस्यां भचा तैथकी धन हेकाव चाकुकाः गुम्हेस्यां झन जिमिगु नापं मसीक बी व्वाकाः
थ्व नं न्यँ छु ज्वी अनंलि लिपा जिमिगु दुर्गति काय्मचा जूसा गोर्खाया रैति अर्थात् खोमा, खोति, म्हाय्मचा जूसा सँदेया रैति मदुह सम्पति हाया ति फुनाः मांपिनि गति मुकेगु दस्पति छु जुया नेपाः व्वना हे यंसां